İstenilen Cinsiyette Hayvan Üretmenin Yolu Bulundu

0

Gen düzenleme yahut bilinen öbür ismiyle genom düzenleme, son yıllarda bilim dünyasında hayli tanınan hâle gelmeye başladı. ‘Çığır açıcı’ olarak da nitelendirilen bu teknolojinin, bir organizmanın DNA’sında muhakkak değişiklikler yapılmasını sağlayan bir genetik mühendisliği olduğunu da söylemek mümkün.

Artık de yayımlanan yeni bir araştırma, gen düzenleme teknolojilerinin nasıl sonuçlar ortaya çıkarabileceğini bir sefer daha ortaya çıkardı. İngiltere’deki Kent Üniversitesi ve Francis Crick Enstitüsü’nde bulunan bilim insanları, gen düzenleme teknolojisi sayesinde tek cinsiyetli fare yavruları üretmeyi başardı.

Birçok hayvan muhtaçlık olmadığı için öldürülüyor

Varsayım edilebileceği üzere bilimsel araştırmalar için hayvanların kullanımına gerek duyulabiliyor. Bu deneylerde kullanılması gereken hayvanların da tek cinsiyetli, yani ya sırf erkek ya da sadece dişi olması gerekebiliyor. Birebir halde hayvancılık ve besin üzere sektörlerlerde de bu türlü durumlar oluşabiliyor ve muhtaçlık duyulmayan cinsiyetteki hayvanlar itlaf edilebiliyor. İşte bu yüzden araştırmayı yürüten bilim insanları, ürettikleri farelerin bilimsel araştırmalar ve farklı kesimler için değerli bir adım olabileceğini düşünüyor.

Nature Communications’da yayımlanan çalışmada araştırmacılar, embriyo gelişiminde rol oynayan bir genin farelerin gelişiminin erken bir kademesinde devre dışı bırakılabileceğini, bunun akabinde da sırf dişi embriyolar oluşturmanın mümkün olabileceğini tabir etti. Bu teorinin yapılan deneylerde %100 muvaffakiyet gösterdiği belirtilse de daha fazla araştırmaya ve pilot çalışmalara muhtaçlık olduğunun uzmanlar tarafından altı çizildi.

Araştırmaya nazaran bu prosedür sayesinde milyonlarca hayvanın itlaf edilmesinin önüne geçmek ve uzun vadede bilimsel muvaffakiyetler elde etmek mümkün olabilir. Çalışmanın muharrirlerinden Peter Ellis de yaptığı açıklamalarda bununla ilgili, “Bu çalışmanın sonuçları hayvan refahının uygunlaştırılması konusunda değerli bir adım olabilir; lakin sistemin etik istikameti de tartışılmalıdır. Tarımda bu şekil bir sistemin uygulanması için kapsamlı bir kamuoyu tartışması yapılmalıdır” tabirlerine yer vererek yolun kullanımının bir tıp hayvan öjenisi (yalnızca aşikâr canlıların yaşamasına müsaade vermek) olabileceğine ve etik sorular oluşturabileceğine dikkat çekti.

Crispr-Cas9 isimli gen düzenleme sistemi kullanıldı

Genin nasıl devre dışı bırakıldığı ile ilgili ayrıntılar da çalışmada paylaşıldı. Araştırma grubu, fareler üzerinde Crispr-Cas9 ismi verilen ve geni devre dışı bırakma özelliği olan gen düzenleme molekülünü kullandı. Bu molekülün yarısı babanın X yahut Y kromozomuna (gerekli cinsiyete nazaran belirleniyor), öteki yarısı ise annenin DNA’sına gömüldü. Bunun akabinde da doğan yavruların tek cinsiyete sahip olduğu, hatta sonraki jenerasyonlarda de bu durumun tıpkı biçimde devam edebileceği gözlemlendi.

Son olarak bu stil denemelerin birinci kere yapılmadığını da söylemek gerek. Daha evvel de bilim insanları, her yıl milyarlarca erkek civcivin yumurtlayamadıkları için katledilmesinden ötürü civciv embriyolarının cinsiyetini seçmenin yollarını geliştirmeye çalıştıklarını açıklamışlardı.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.